Kain według Hrabala - Jacek Baluch

Kain według Hrabala to próba nowego odczytania utworu, który pierwszy rozsławił nazwisko czeskiego pisarza w świecie i do dziś jest jego najpopularniejszym dziełem: Pociągów pod specjalnym nadzorem. Podstawą tego nowego odczytania Pociągów... jest konfrontacja noweli z opowiadaniem Kain. Opowiadanie egzystencjalne, z którego Hrabal zaczerpnął wątek fabularny późniejszej książki i filmu. Zostało ono napisane przez Hrabala w 1949 roku, a więc 14 lat przed jego oficjalnym debiutem literackim (1963) i 16 lat przed publikacją Pociągów... (1965), ale drukiem wyszło po raz pierwszy – w kształcie zmienionym i pod tytułem Legenda o Kainie – w 1968 roku, a w postaci pierwotnej oficjalnie dopiero w 1991 roku (42 lata po napisaniu!).Konfrontacja noweli (oraz filmu) z wcześniejszym opowiadaniem stwarza całkowicie nową perspektywę interpretacyjną. Przede wszystkim pozwala odczytać Pociągi... jako prozę inicjacyjną. Uwyraźnia też pierwotny sens Kaina jako opowiadania osadzonego w problematyce egzystencjalizmu i równocześnie uwypukla dokonaną przez autora reinterpretację biblijnej opowieści o bratobójstwie.