Imperia narody i społeczeństwa Europy Wschodniej i Środkowej na progu pierwszej wojny światowej - praca zbiorowa

Dominujący dotąd paradygmat badań historii Polski w latach pierwszej wojny skupiał uwagę badaczy na ściśle politycznych i militarnych dziejach drogi do niepodległości. Zamiarem badawczym naszego projektu jest poszerzenie tego spojrzenia, a przede wszystkim zakwestionowanie zawartego w owym paradygmacie założenia teleologicznego, zgodnie z którym wszystkie drogi (ścieżki badawcze) prowadzą do Niepodległości. Chcielibyśmy, mówiąc najkrócej, spojrzeć na historię interesującego nas obszaru nie z perspektywy roku 1918 (11 listopada) czy też 1917 (7 listopada), ale w aspekcie doświadczeń społecznych, wyobrażeń politycznych i kontekstów kulturowych roku 1913 czy 1914 – czyli doświadczeń i wyobrażeń uczestników analizowanych wydarzeń i procesów. Z tej perspektywy, jak zakładamy, można zobaczyć w nowym świetle znaczenie przemian, które do owych doświadczeń i wyobrażeń wprowadziła wielka wojna. (ze wstępu)