Gnoza - Gilles Quispel

Gnoza, jako swoisty fenomen religijny, w swej klasycznej źródłowo najlepiej poświadczonej postaci pojawia się w II i III wieku po Chr. Zaraz też staje się poważnym problemem dla młodego wówczas Kościoła, problemem tak religijnym jak i teologicznym, a w swej doktrynalnej postaci (gnostycyzm) urasta do poważnego oponenta, w znacznym stopniu wpływając na rozwój nauki kościelnej. Gnoza - "osiągnięcie zbawienia dzięki wiedzy i poznaniu siebie” - oto zagadnienie, które kiedyś poruszało umysły i wyobraźnię członków pseudochrześcijańskich sekt i wielkich odstępców: Bazylidesa, Walentyna czy Marcjona. Po odkryciu oryginalnych tekstów gnostyckich z Nag Hammadi problem tyn intensywniej rozpatrywany jest przez badaczy przedmiotu. Holenderski uczony Gilles Quispel (urodzony w 1916 r.) jest profesorem historii pierwotnego Kościoła na uniwersytecie w Utrechcie, wykłada też na uniwersytecie w Louvain. Należy do najwybitniejszych badaczy gnozy. Książka "Gnoza" jest zbiorem wykładów, jakie wygłosił w 1951 r. w Instytucie Carla Gustava Junga w Zurychu. Wykłady te stanowią popularne, lecz i bardzo oryginalne wprowadzenie w problematykę gnostycyzmu. Doskonała znajomość przedmiotu i zastosowanie metody fenomenologicznej sprawiły, że książka Quispela zdobyła na Zachodzie znaczny rozgłos.