Poemat dydaktyczny "Emil, czyli o wychowaniu" - 1762 r. Zdaniem autora wychowanie powinno sprowadzać się do umożliwienia dziecku swobodnego wzrostu i dojrzewania oraz chronienie tego rozwoju przed negatywnymi wpływami zewnętrznymi. Cztery rozdziały poświęcone są wychowaniu mężczyzny w kolejnych etapach życia, natomiast ostatni, piąty Rousseau poświęcił wychowaniu płci pięknej. Twierdził, iż kobiety powinny być wychowywane odmiennie od mężczyzn, gdyż ich zadaniem jest spełnianie obowiązków domowych wynikających z bycia żonami i matkami. Ważne jest też, aby dziewczęta przysposabiać do bycia podległymi wobec mężów. Program wychowawczy odnosił do człowieka abstrahując od podziałów politycznych, narodowości, klasy czy zawódu.