Emigracja wobec Października. Postawy polskich środowisk emigracyjnych wobec liberalizacji w PRL w latach 1955-1957 - Paweł Ziętara

Rozprawa spełnia z nawiązką zapowiedź zawartą w tytule. Nie operuje dwubiegunowym podziałem na "niezłomnych" z Londynu i USA, i "otwartych" z "Kultury" i RWE. Autor przekonywająco pokazuje, że mapa polityczna emigracji była znacznie bardziej zróżnicowana i z dużą dokładnością odtwarza jej wielobarwność oraz jej przeobrażanie się pod wpływem wydarzeń w Kraju. Z rozprawy wyłania się obraz zbiorowości żywej, której czołowi przedstawiciele usiłują brać pod uwagę zmiany, jakie dokonały się od zakończenia wojny, nie potrafią jednak - pomijając "Kulturę" - wyrwać się z więzów "legalizmu". Praca jest ważnym krokiem w kierunku włączenia historii politycznej emigracji w historię Polski.