"Nie tylko Tomasz Mann jest tym pisarzem, który wprowadził esej do prozy fabularnej, i to w taki sposób, iż po jego doświadczeniach proza XX wieku nabrała innego kształtu; i nie wystarczy powiedzieć, że esej towarzyszył Mannowi w jego pisarstwie przez całe życie, stanowiąc twórczość równoległą i komplementarną.