3. tom Biblioteki Aletheia. "Istnieje różnica między dwoma obliczami prawdy, których niedoskonały Ludzki Umysł nie potrafi zintegrować. Ludzka Psychika jest wyposażona jakby w dwa organy: w świadomość będącą racjonalną powierzchnią i podświadomość, która jest niewolicjonalną otchłanią. Każdy z tych dwóch organów (...) odrobinę Rzeczywistości odsłania i każdy, mimo niedoskonałości swego poznania, odkrycia swe nazywa Prawdą". W szkicach składających się na książkę Toynbee tropi ową prawdę w 22 cywilizacjach poprzedzających naszą i odnosi to do aktualnych przeświadczeń.